მატყლის ნარჩენი, რომელსაც ტექსტილის ინდუსტრია ხშირად აგროვებს, წვავს ან ნაგავსაყრელზე აგზავნის, Harvard-ის მკვლევრებმა სამშენებლო მასალად გადააქციეს. Grinham Research Group-ის ახალი პროექტი თბოსაიზოლაციო გარე ფილებს ქმნის, რომლებიც შენობის არსებულ კედლებზე მონტაჟდება და მის გადასაკეთებლად კედლის გახსნას ან გათხრას არ მოითხოვს.
პროექტი „Upcycling Wool Ecologies“ Oslo Architecture Triennale-ზეა წარმოდგენილი. ინსტალაცია Sofienberg Church-ში 17 სექტემბრიდან 1 ოქტომბრამდეა გამოფენილი და ხის კონსტრუქციაზე დამაგრებული მატყლის ფილების სისტემას აჩვენებს.
მთავარი იდეა მარტივია: არსებული შენობის ენერგოეფექტურობის გასაზრდელად ახალი საიზოლაციო ფენა გარედან დაემატოს. სისტემას რამდენიმე შრე აქვს. შიდა, დაბალი სიმკვრივის ფენა თბოიზოლაციას უზრუნველყოფს, გარეთა, უფრო მკვრივი პანელი კი ამინდის ზემოქმედების მიმართ მდგრადია.
მატყლიდან კომპოზიტამდე
მასალის შექმნისას მკვლევრები მატყლის კერატინს ტუტე დამუშავებით ნაწილობრივ შლიან, შემდეგ კი მექანიკური მეთოდით სითხისგან ბოჭკოებს გამოყოფენ. ამის შემდეგ ლიმონმჟავა და სითბო ბოჭკოებს მყარ კომპოზიტად აერთიანებს. მნიშვნელოვანი დეტალია ისიც, რომ პროცესში ნავთობქიმიური ფისი არ გამოიყენება.
Harvard-ის ჯგუფს დაახლოებით 1.95 მილიარდი კილოგრამი ნედლი მატყლის წლიური წარმოება აქვს გათვალისწინებული. მისი დაახლოებით 60% ტანსაცმლის წარმოებაში გამოიყენება, დარჩენილი ნაწილი კი ხშირად გამოყენების გარეშე გროვდება ან ნადგურდება.
ოსლოში წარმოდგენილი ფილები American Woolen Company-ის, კონექტიკუტში მოქმედი მწარმოებლის, წინასწარი მოხმარების ნარჩენი მატყლისგანაა დამზადებული. ბუნებრივი და შეღებილი ბოჭკოების შერევა თითოეულ ფილას განსხვავებულ ფერს აძლევს. ფორმა ამ ეტაპზე ფლუტირებული, ღარიანი ზედაპირითაა შექმნილი, თუმცა ტექნოლოგია სხვა გეომეტრიების დამზადების საშუალებასაც იძლევა.
მატყლს აქ მხოლოდ ნარჩენის სტატუსი არ აქვს. მას ბუნებრივად აქვს საიზოლაციო, ანტიბაქტერიული და ცეცხლგამძლე თვისებები, ხოლო მისი ბიოგენური ნახშირბადის შენობაში შენარჩუნება მასალის გამოყენების ერთ-ერთი მთავარი არგუმენტია.
Grinham Research Group-ის მიზანი საბოლოოდ მხოლოდ ერთი გამოფენისთვის განკუთვნილი ფილების შექმნა არ არის. პროექტი ცდილობს აჩვენოს, როგორ შეიძლება არსებული შენობების განახლება ისეთი მასალებით, რომლებიც ერთდროულად ამცირებს ნარჩენს, ინარჩუნებს ბუნებრივ ნახშირბადს და აუმჯობესებს შენობის თბოიზოლაციას.
თუ სისტემა ფართო მასშტაბზე ადაპტირდება, ძველი შენობების ენერგოეფექტურობის გაზრდა შესაძლოა ახალი, ნავთობქიმიურ ფისებზე დაფუძნებული მასალების დამატების გარეშე გახდეს შესაძლებელი.
წყარო: dezeen.com
