პროექტის დაწყების ზუსტი თარიღი და ბიუჯეტი ჯერ ცნობილი არ არის, რადგან კომპანიებმა ჯერ მხოლოდ წინასწარ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი.
Amazon-მა Indiana-ს შტატში, ნახშირის ძველი ელექტროსადგურის ტერიტორიაზე, 12 მცირე მოდულური ბირთვული რეაქტორის მშენებლობის დაფინანსება გადაწყვიტა. ოფიციალური განცხადების თანახმად, კომპანია პარტნიორებთან, X-energy-სთან და ენერგოკომპანია AEP-ის ქვედანაყოფ Indiana Michigan Power-თან ერთად, რეგიონულ ქსელსა და საკუთარ მონაცემთა ცენტრებს 960 მეგავატ სუფთა ენერგიას მიაწვდის.
ახალი სიცოცხლე ძველ სადგურზე
პროექტისთვის Sullivan County-ში მდებარე ყოფილი Breed Generating Station შეარჩიეს. სადგურს მართავს AEP, რომელსაც ატომური ობიექტების ექსპლუატაციის 50-წლიანი გამოცდილება აქვს, ხოლო Amazon-ი მშენებლობის მთავარი დამფინანსებელი და გამომუშავებული ენერგიის პირველი მყიდველი იქნება.
მცირე მოდულური რეაქტორი, ანუ SMR, ტრადიციულ გიგანტურ ატომურ სადგურებთან შედარებით ბევრად კომპაქტური და სწრაფად ასაშენებელი სისტემაა. Indiana-ში X-energy-ის მიერ შექმნილ 80-მეგავატიან Xe-100 ტიპის რეაქტორებს გამოიყენებენ. ისინი ჰელიუმის გაზით გრილდება და ტრადიციული წყლის დიდი მარაგები არ სჭირდება, რაც სადგურს ჰაერით გაგრილების საშუალებასაც აძლევს.
რატომ ითვლება ეს ტექნოლოგია უსაფრთხოდ?
საწვავად გამოიყენება ეგრეთ წოდებული TRISO-ს მარცვლები, რაც კერამიკის ფენებში მოთავსებული ურანია. აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტი მას „დედამიწაზე ყველაზე მტკიცე ბირთვულ საწვავს“ უწოდებს. Amazon-ის განცხადებით, თავად რეაქტორის კონსტრუქცია ფიზიკურად გამორიცხავს გადახურებასა და გადნობას ადამიანის ჩარევის ან დამხმარე სისტემების გარეშეც კი.
Indiana-ს პროექტი Amazon-ისა და X-energy-ის უფრო დიდი გეგმის ნაწილია, რომლის მიზანიც აშშ-ში 2039 წლისთვის 5 გიგავატზე მეტი ახალი ბირთვული სიმძლავრის შექმნაა. Amazon-მა 2024 წელს X-energy-ის 700-მილიონიან საინვესტიციო რაუნდშიც მიიღო მონაწილეობა.
AI-ის მზარდი მადა
ტექნოლოგიური გიგანტების ეს ნაბიჯი პირდაპირ უკავშირდება ხელოვნური ინტელექტის განვითარებას. AI მოდელების სწავლება და მონაცემთა ცენტრების მუშაობა უზარმაზარ ენერგიას მოითხოვს, თანაც უწყვეტად, 24 საათის განმავლობაში, რასაც მხოლოდ მზის ან ქარის სადგურები ვერ უზრუნველყოფს.
ადგილობრივი მოსახლეობის დასამშვიდებლად Amazon-მა ხელი მოაწერა თეთრი სახლის სპეციალურ პირობას, რომლითაც მონაცემთა ცენტრების ელექტროენერგიის ხარჯებს სრულად თავად დაფარავს. AEP-ის გეგმით კი საყოფაცხოვრებო ტარიფები 2027 წლიდან 100 დოლარით შემცირდება და სამი წლით გაიყინება.
| რეაქტორების რაოდენობა | 12 ერთეული X-energy Xe-100 |
| ჯამური სიმძლავრე | 960 მეგავატი |
| თითო რეაქტორის სიმძლავრე | 80 მეგავატი |
| საწვავის ტიპი | TRISO კერამიკული ურანის მარცვლები |
| გაგრილების მეთოდი | ჰელიუმის გაზი და ჰაერი |
| სამშენებლო სამუშაო ადგილები | 1 000-ზე მეტი |
| მუდმივი სამუშაო ადგილები | 100-ზე მეტი |
წყარო: Amazon: Amazon invests in nuclear energy project targeting nearly 1 gigawatt for Indiana | The Verge | TechCrunch
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.
