ახალი მეთოდი ჯერ მხოლოდ ლაბორატორიულ ჩიპზე გამოსცადეს და სრულმასშტაბიან კომპიუტერამდე გზა ისევ გასავლელია.
Google Quantum AI-მ კვანტურ გამოთვლებში ერთ-ერთი ყველაზე რთული ბარიერი გადალახა. გუნდმა თავის Willow პროცესორზე ე. წ. „ჯადოსნური მდგომარეობების დამუშავება“ წარმატებით გამოსცადა და შეცდომების რაოდენობა დაახლოებით 40-ჯერ შეამცირა. კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ Science-ში 2026 წლის 15 ოქტომბერს გამოქვეყნდა, დეტალები კი მკვლევრებმა ოფიციალურ ბლოგში აღწერეს.
რატომ არის ეს გარღვევა ასე მნიშვნელოვანი? რეალური ამოცანების ამოსახსნელად კვანტურ კომპიუტერს კონკრეტული ტიპის ოპერაციები სჭირდება. მათ შესასრულებლად მანქანამ ჯერ მაღალი სიზუსტის „ჯადოსნური მდგომარეობა“ (magic state) უნდა შექმნას. ეს რესურსი ერთჯერადია: როგორც კი გამოთვლაში გამოიყენებ, მაშინვე იკარგება. მეცნიერები ჯერ კიდევ 2004 წლიდან შიშობდნენ, რომ კვანტური სიმძლავრის 95%-მდე სწორედ ამ მდგომარეობების შექმნასა და შეცდომების გასწორებაზე დაიხარჯებოდა.
გაფილტვრა ჩიპის შიგნით
Google-ის ინჟინრებმა, Craig Gidney-მ, Noah Shutty-მ და Cody Jones-მა, პრობლემის მოსაგვარებლად ახალი მეთოდი შეიმუშავეს. ჩიპის მცირე ნაწილში ისინი უხარისხო, ხმაურიან მდგომარეობას უშვებენ, შემდეგ რამდენიმესაფეხურიან შემოწმებას ატარებენ და უვარგის მცდელობებს ყრიან. დარჩენილ სუფთა მდგომარეობას კი უფრო დიდ სისტემაში გადაიტანენ. გუნდი ამ პროცესს ფილტრს ადარებს.
Willow ჩიპზე ამ მეთოდმა რეკორდული შედეგი აჩვენა: მიღებულმა T-state-ებმა 99.99%-იანი ლოგიკური სიზუსტე დააფიქსირა. ამასთანავე, გუნდმა აპარატურის დონეზე შეძლო მდგომარეობის გადატანა distance-3 color code-იდან distance-5 surface code-ში, რაც ადასტურებს, რომ თეორია Google-ის არქიტექტურაზე მუშაობს.
ფიზიკის კანონები და ლაბორატორიის ხმაური
გზა მარტივი არ ყოფილა. მკვლევარმა Emma Rosenfeld-მა ექსპერიმენტისას მიიღო მონაცემები, რომლებიც, მისი თქმით, „ფიზიკის კანონებს ეწინააღმდეგებოდა“. რამდენიმე თვის შემდეგ გაირკვა, რომ გაზომვებს ლაბორატორიის ტემპერატურის ცვალებადობა და ელექტრომოწყობილობების ხმაური აფუჭებდა. პრობლემის მოსაგვარებლად გუნდმა კონტროლი გააძლიერა და გაზომვის ახალი ხერხიც შექმნა.
Google-ი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ პრაქტიკული კვანტური კომპიუტერი ჯერ არ არსებობს. ტექნოლოგიას ახლა მასშტაბირება სჭირდება, რათა სისტემამ დიდი ზომის რეალური პროგრამების გაშვება შეძლოს.
| შეცდომების შემცირება | დაახლოებით 40-ჯერ |
| T-state ლოგიკური სიზუსტე | 99.99% |
| ტესტირების ჩიპი | Willow |
| გამოყენებული კოდები | distance-3 color code და distance-5 surface code |
| პუბლიკაციის ჟურნალი | Science |
წყარო: Google blog: Bringing the magic | Google Quantum AI YouTube: Demonstrating Magic State Cultivation on the Willow Processor
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.
