კვი, 22 ნოე, 2026
ახალი ინტერაქტიული ქვიზები დაემატა საიტს — შეამოწმე შენი ცოდნა. ნახვა →
ინდუსტრიის სიახლეები

აშშ-მა უცხოური დატა-ცენტრებიდან ჩინური და D:5 ქვეყნების კომპანიებისთვის AI სიმძლავრეზე წვდომა შეზღუდა

ახალი რეგულაციით მოწინავე ჩიპების ხუთ ქვეყანაში გატანას ცალკე ლიცენზია სჭირდება, დატა-ცენტრებმა კი კლიენტების რეალური მფლობელები უნდა შეამოწმონ. ორშაბათს, 16 ნოემბერს, აშშ-ის ვაჭრობის...

ახალი რეგულაციით მოწინავე ჩიპების ხუთ ქვეყანაში გატანას ცალკე ლიცენზია სჭირდება, დატა-ცენტრებმა კი კლიენტების რეალური მფლობელები უნდა შეამოწმონ.

ორშაბათს, 16 ნოემბერს, აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტის მრეწველობისა და უსაფრთხოების ბიურომ (BIS) გამოსცა დროებითი საბოლოო წესი, რომელიც ფინანსთა სამინისტროსა და ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს მითითებით მომზადდა. დოკუმენტის მიხედვით, მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში მდებარე დატა-ცენტრში მოწინავე AI ჩიპებისა და სერვერების გასატანად, რეექსპორტისთვის ან გადასაცემად სპეციალური ლიცენზია ხდება საჭირო, როცა არსებობს „ცოდნა“, რომ ისინი გამოყენებული იქნება დატა-ცენტრში, რომელიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ 12 000 000-ზე მეტ aggregate TPP-ს (ჯამურ გამომთვლელ წარმადობას) აწვდის კომპანიებს, რომლებიც დაფუძნებულია, ან რომელთა საბოლოო მშობელი კომპანია დაფუძნებულია, მაკაოში ან Country Group D:5 ქვეყანაში (რომელშიც, TechCrunch-ის მიხედვით, ჩინეთი, რუსეთი, ირანი, ჩრდილოეთ კორეა და კიდევ 18 ქვეყანა შედის).

აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტის შტაბ-ბინა, Herbert C. Hoover Building, ვაშინგტონი (31 მაისი 2024). ფოტო: Tony Webster / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტის შტაბ-ბინა, Herbert C. Hoover Building, ვაშინგტონი (31 მაისი 2024). ფოტო: Tony Webster / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

როგორ მუშაობს ახალი ზღვარი

12 მილიონი TPP ითვლება ერთ დატა-ცენტრზე ან ერთმანეთთან დაკავშირებულ დატა-ცენტრებზე, მათ შორის ციფრულად დაკავშირებულ ცენტრებზე და არა მხოლოდ ფიზიკურად დაკავშირებულზე. TechCrunch-ის შეფასებით, ეს დაახლოებით 750 NVIDIA H100 ან H200 ჩიპის მაქსიმალურ სიმძლავრეს უდრის.

წესი შუამავლებზეც ვრცელდება: ის მოქმედებს მაშინაც, როცა დატა-ცენტრი ემსახურება არა-D:5 კლიენტს, რომელიც თავის მხრივ წვრთნის SI მოდელებს D:5 კომპანიისთვის, მონაწილეობს ასეთ წვრთნაში ან SI მოდელებს აწვდის D:5 კომპანიას. უცხოურმა დატა-ცენტრებმა კლიენტების პირდაპირი და არაპირდაპირი მფლობელობა ან კონტროლი უნდა შეამოწმონ D:5-ის ან მაკაოს პირებთან კავშირზე, ხოლო ინფორმაციის გაცემაზე უარი ან მისი მიწოდების შეუძლებლობა წითელ დროშად ითვლება, რაც ექსპორტიორს სავარაუდოდ „ცოდნას“ ანიჭებს. ცენტრებს, რომლებიც წესის გამოქვეყნებამდე უკვე აწვდიან მნიშვნელოვან სიმძლავრეს D:5-ის ან მაკაოს კომპანიებს და ამის გაგრძელება სურთ, წესის ძალაში შესვლიდან ლიცენზიის მისაღებად 90 დღე აქვთ, წინააღმდეგ შემთხვევაში მომავალ ექსპორტის შეზღუდვებს შეხვდებიან. აღსანიშნავია, რომ პრეზიდენტის აღმასრულებელი ბრძანების გამო, დოკუმენტში AI-ის ნაცვლად SI (სუპერინტელექტი) წერია.

დატა-ცენტრის სერვერული კარადები (2015). ფოტო: Carl Lender / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
დატა-ცენტრის სერვერული კარადები (2015). ფოტო: Carl Lender / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

ხუთი ქვეყანა და გამონაკლისები

ცალკე კონტროლის სახით, მოწინავე ნახევარგამტარების ინდონეზიაში, მალაიზიაში, სინგაპურში, ტაილანდსა და ბრაზილიაში გატანას, რეექსპორტს ან ქვეყნის შიგნით გადაცემას სჭირდება ლიცენზია. წესი ამ ქვეყნებს აღწერს, როგორც ისეთებს, რომლებსაც „ჩვეულებრივზე მაღალი გადამისამართების რისკი“ აქვთ. ეს მოთხოვნა არ ეხება ჩიპებს, რომლებიც განკუთვნილია აშშ-ში შტაბ-ბინის მქონე კომპანიებისთვის, ან კომპანიებისთვის, რომელთა საბოლოო მშობელი კომპანია აშშ-შია, თუ ახალი ანგარიშგების მოთხოვნები დაკმაყოფილებულია. Semafor-ის ცნობით, დისტანციური წვდომის სქემას ყველაზე აქტიურად სწორედ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში იყენებდნენ.

წესი არ ეხება კომერციულ სარეკომენდაციო სისტემებს, რომლებიც ექსკლუზიურად კომერციული საქონლის რანჟირების, გაფილტვრის ან შეთავაზებისთვის არის შექმნილი და გამოიყენება, მაგალითად ონლაინმაღაზიებსა და სოციალურ ქსელებში, და არ ფარავს სისტემებს, რომლებიც ახალ ტექსტს, გამოსახულებას ან მსგავს კონტენტს აგენერირებენ. ამავე დოკუმენტით ოფიციალურად გაუქმდა ბაიდენის ადმინისტრაციის 2025 წლის იანვრის AI Diffusion Rule, რომელიც BIS-ის თქმით არასდროს აღსრულებულა.

რატომ ახლა

Reuters-ის შეფასებით, ვაჭრობის დეპარტამენტი სიმკაცრის ჩვენებას ცდილობს ჩიპების კონტრაბანდასთან დაკავშირებული კრიტიკისა და მინისტრ Howard Lutnick-ზე გაზრდილი ზეწოლის ფონზე. გადაწყვეტილება დაემთხვა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ვიზიტს ჩინეთში, სადაც ის ხუთშაბათს შენჟენში, APEC-ის სამიტის ფარგლებში Xi Jinping-ს ხვდება.

CNBC წერს, რომ ეს პირველი პოლიტიკური პასუხია NVIDIA-ს სკანდალზე, რასაც გასულ კვირას კომპანიის ხელმძღვანელის გადადგომა მოჰყვა. ფინანსთა მინისტრმა Scott Bessent-მა პარასკევს ვაჭრობის დეპარტამენტი გააკრიტიკა იმის გამო, რომ სინგაპურული Megaspeed Entity List-ში არ შეიყვანა, თუმცა Euronews-ის ცნობით, Megaspeed-მა ჩინეთისთვის ჩიპების მიწოდების ბრალდებები უარყო. სენატორმა Maria Cantwell-მა კი Lutnick-ს მისწერა, რომ Alibaba-მ და ByteDance-მა მოწინავე NVIDIA ჩიპებით აღჭურვილი უცხოური დატა-ცენტრები მოწინავე AI მოდელების გასაწვრთნელად გამოიყენეს.

ახალი ამბის გამოცხადების შემდეგ, CNBC-ის ინფორმაციით, NVIDIA-ს, Micron-ის, Intel-ისა და AMD-ის აქციები დაეცა, Business Insider-ის ცნობით კი NVIDIA-ს ფასი პრემარკეტზე მაქსიმუმ 3,9%-ით შემცირდა.

ჩინეთის ოფიციალური პასუხი უკვე გამოცემულ წესზე ჯერ არ გავრცელებულა. მანამდე, 13 ნოემბერს, საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა Mao Ning-მა განაცხადა, რომ ჩინეთი მუდმივად ეწინააღმდეგება ექსპორტის კონტროლის ზომების ბოროტად გამოყენებას (China Daily). წესი ძალაში ფედერალურ რეესტრში (Federal Register) გამოქვეყნების დღეს შევა, რის შემდეგაც საჯარო კომენტარებისთვის 60 დღე გაიხსნება.

წყარო: BIS | წესის ტექსტი | Reuters | CNBC | TechCrunch | Semafor | China Daily | Euronews | Business Insider

ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.