DARPA-ს და Caltech-ის შეფასებით, NOM4D პროგრამის ფარგლებში შექმნილმა ASTRA აპარატმა ორბიტაზე კონსტრუქცია ასტრონავტების გარეშე პირველად ააწყო. აპარატი 2026 წლის 30 მარტს Vandenberg-ის კოსმოსური ძალების ბაზიდან SpaceX-ის Transporter-16 მისიით გაუშვეს, ხოლო მისი ჰოსტინგი Momentus-ის Vigoride 7 პლატფორმამ უზრუნველყო. სისტემას თან გაჰყვა ორი წინასწარ აწყობილი სექცია, რომლებიც ორბიტაზე გაშვებისას გაიშალა, ხოლო მესამე სექცია რობოტმა ადგილზე ააწყო. დაგეგმილი რეფლექტორული ანტენის დიამეტრი 1,4 მეტრია და სრული გეგმა 11 სექციას ითვალისწინებს, თუმცა დროის შეზღუდვის გამო გუნდმა მხოლოდ საწყისი სექცია ააწყო და Caltech-ის თქმით, დეკემბერში მისიის დასრულებამდე სრული კონსტრუქციის აწყობა, სავარაუდოდ, აღარ მოხერხდება.
ეს არის კომპოზიტური მილების, ალუმინის სახსრებისა და Kapton-ის ამრეკლავი ზედაპირისგან შედგენილი ტრუსის სტრუქტურა, რომლის აწყობაც ორბიტაზე მანიპულატორმა უზრუნველყო. მიწაზე მყოფი ინჟინრები ბრძანებებს აგზავნიდნენ, ანუ სისტემა ზედამხედველობის გარეშე მომუშავე ავტონომიურ ხელოვნურ ინტელექტს არ წარმოადგენს. DARPA ამ რობოტს მარტივ 3-ღერძიან განტრად აღწერს და Andrew Detor-ი აღნიშნავს, რომ რთული რობოტიკა ან დახვეწილი ალგორითმები არ გამოუყენებიათ.

დღემდე დიდი ზომის კოსმოსური სტრუქტურების ასაგებად მხოლოდ ორი გზა არსებობდა: მათი დედამიწაზე აწყობა და რაკეტის ფარინგში ჩატევისთვის დაკეცვა, ან ადამიანების მიერ მოდულების ხელით აწყობა. Caltech-ის პროფესორის Sergio Pellegrino-ს განმარტებით, როდესაც სტრუქტურა იმდენად დიდია, რომ მისი წინასწარ აწყობა და დაკეცვა მიწაზე შეუძლებელია, აუცილებელია კოსმოსში აგების გზებზე ფიქრი. ეს მიდგომა შესაძლოა გამოსადეგი იყოს ასტრონომიის, კომუნიკაციებისა და ძალიან დიდი ზომის მზის პანელებისთვის.

Andrew Detor-ის თქმით, ამ სისტემის მუშაობის პრინციპი ბავშვთა კონსტრუქტორებს ჰგავს, სადაც ცალკეული დეტალები ერთმანეთს ეტაპობრივად უერთდება. Detor აღნიშნავს, რომ იდეიდან გაშვებამდე 15 თვე დასჭირდა, ხოლო Caltech-ი ცალკე აღნიშნავს, რომ payload Momentus-ს 12 თვეზე ნაკლებში ჩააბარეს. ეს დემონსტრაცია დასრულებული შედეგი არ არის, არამედ მხოლოდ დასაწყისია.
მომავალში NOM4D პროგრამის ფარგლებში University of Illinois Urbana-Champaign-ის ექსპერიმენტიც იგეგმება, რომელიც საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გაიგზავნება და კომპოზიტური მასალების გამაგრების ტექნოლოგიას გამოსცდის.
წყარო: DARPA | Caltech | Space.com | ScienceAlert
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.

