პირველი საფეხური Gulf of Mexico-ში აფეთქდა, ხოლო თავად ხომალდის კოშკურით დაჭერას SpaceX-ი კვირას ღამით პირველად სცდის.
Elon Musk-ის კოსმოსურმა კომპანია SpaceX-მა გიგანტური რაკეტა Starship-ი მე-15 სატესტო ფრენაზე წარმატებით გაიყვანა ორბიტაზე და კოსმოსში 26 ახალი თანამგზავრი გაუშვა. გაშვება სამხრეთ ტექსასის კოსმოდრომ Starbase-იდან თბილისის დროით შაბათს, 14 ნოემბერს, დილის 02:47 საათზე შედგა. Ars Technica-სა და CNBC-ის ცნობით, მიზანი მრავალჯერადი სისტემის სრული გამოცდა და ინტერნეტის ქსელის გაფართოება იყო, თუმცა ფრენა ნაწილობრივი დანაკარგით დასრულდა: რაკეტის ქვედა ამაჩქარებელი კოშკურამ ვერ დაიჭირა, წყლისკენ მიმართეს და დაცემისას აფეთქდა.
ეს უკვე მეორე შემთხვევაა, როცა Starship-ის ზედა საფეხურმა დედამიწის დაბალ ორბიტას სრულფასოვნად მიაღწია. აფრენიდან დაახლოებით 40 წუთში ხომალდმა ვიწრო ჭრილიდან 26 ცალი Starlink V3 თანამგზავრი გამოუშვა. გაშლის შემდეგ თითოეული მათგანის მზის პანელების სიგრძე 60 მეტრს აღწევს. Ars Technica წერს, რომ Starship-ი უკვე მოქმედი ორბიტული რაკეტაა და ის ყველაზე დიდი და მძლავრი აპარატია, რაც კი ადამიანს ოდესმე კოსმოსში გაუშვია.
რა ვერ მუშაობდა გამართულად და რა ელის ხომალდს კვირას ღამით
მთავარი სირთულე პირველ საფეხურს, ანუ Super Heavy-ს, შეექმნა, რომელიც ხომალდს ატმოსფეროს სქელი ფენებიდან გასვლაში ეხმარება. ჯერჯერობით დაუზუსტებელი ხარვეზის გამო, SpaceX-მა უარი თქვა მის უკან, სასტარტო კოშკურაზე, დაბრუნებაზე და Gulf of Mexico-ს წყლებისკენ გადაამისამართა, სადაც ის ჩავარდნისას აფეთქდა. კომპანიას წინა თაობის ამაჩქარებლები კოშკურით უკვე დაუჭერია და ხელახლა გაუშვია, მაგრამ განახლებულ მე-3 ვერსიაზე ეს ჯერ არ გამოსვლია.
ამ მისიაზე SpaceX-ი ისტორიაში პირველად გეგმავდა რაკეტის ორივე საფეხურის დაჭერას. რადგან ქვედა ნაწილი დაიკარგა, მთელი ყურადღება ახლა თავად Starship-ის ზედა ხომალდზეა გადატანილი, რომლის ჰაერში დაჭერაც კომპანიას ჯერ არასდროს უცდია. გეგმის მიხედვით, ხომალდმა დედამიწას 14-ჯერ უნდა შემოუაროს.
როგორ გადაწყდება დაშვების ბედი? თუ ორბიტასა და ატმოსფეროში შემოსვლისას ყველა ტექნიკური შემოწმება მშვიდობიანად ჩაივლის, SpaceX-ი ხომალდის Starbase-ის კოშკურით დაჭერას თბილისის დროით კვირას, დაახლოებით ღამის 01:15 საათზე, სცდის. თუ სისტემა რაიმე საფრთხეს დააფიქსირებს, ხომალდს პირდაპირ ოკეანეში დაუშვებენ. სრული მრავალჯერადობისთვის ყველაზე რთულ გამოწვევად კვლავ თბოდამცავი ფილები რჩება, რომლებმაც ხომალდი ატმოსფეროში შემოსვლისას უზარმაზარი სიმხურვალისგან უნდა დაიცვას.
რატომ ცვლის ეს ფრენა თამაშის წესებს
Starlink-ის ქსელი დღეს უკვე 11 000-ზე მეტ აქტიურ თანამგზავრს ითვლის, თუმცა ახალი რაკეტა მის ზრდას მკვეთრად დააჩქარებს. ერთ Starship-ს შეუძლია 60-მდე ახალი თაობის Starlink V3 თანამგზავრის ატანა, რაც SpaceX-ის დღევანდელი მოქმედი რაკეტის, Falcon 9-ის, ტევადობაზე დაახლოებით 20-ჯერ მეტია. გარდა სწრაფი სატელიტური ინტერნეტისა, სწორედ ეს ხომალდია მთავარი საყრდენი SpaceX-ის სამომავლო მისიებისთვის მთვარესა და მარსზე.
| სატესტო ფრენის ნომერი | მე-15 |
| აფრენის დრო (თბილისი) | 14 ნოემბერი, 02:47 |
| გაშვებული თანამგზავრები | 26 Starlink V3 |
| თანამგზავრის მზის პანელების სიგრძე | 60 მეტრი |
| მაქსიმალური ტევადობა | 60-მდე Starlink V3 (Falcon 9-ზე 20-ჯერ მეტი) |
| დაგეგმილი წრეები დედამიწის გარშემო | 14 |
| სავარაუდო დაშვება Starbase-ზე (თბილისი) | 15 ნოემბერი, 01:15 |
წყარო: Ars Technica: Starship flight 15 powers to orbit, setting up a possible catch on Saturday (14 Nov 2026) | CNBC: SpaceX launches Starship in key test flight of massive rocket (13 Nov 2026) | Interesting Engineering: Starship 15 Super Heavy booster skips tower catch, heads for Gulf splashdown (14 Nov 2026)
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.

