ფრენა მხოლოდ 2029 წლის დასაწყისში შედგება და, დიდი ალბათობით, ტექნოლოგიის საცდელი დემონსტრაცია იქნება.
19 ნოემბერს Google-მა და კოსმოსურმა კომპანია Blue Origin-მა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომლითაც მძიმე რაკეტა New Glenn ორბიტაზე ხელოვნური ინტელექტის გამომთვლელ თანამგზავრებს გაიყვანს. გაშვება 2029 წლის პირველ კვარტალში იგეგმება და ის Google-ის გრძელვადიან კვლევით პროექტს, Project Suncatcher-ს, ეკუთვნის. სიახლის შესახებ თავად Google-ის ოფიციალური ბლოგიდან, Blue Origin-ის X-ის გვერდიდან და გამოცემა Ars Technica-დან ვიგებთ.
რატომ მაინცდამაინც კოსმოსში? დედამიწაზე მონაცემთა ცენტრებს უზარმაზარი ელექტროენერგია სჭირდება, ორბიტაზე კი მზის უწყვეტი და უხვი ენერგიაა. სწორედ ამიტომ, Google-ს სურს, კოსმოსში მზის ენერგიაზე მომუშავე თანამგზავრების ქსელი ააწყოს. თითოეულ ასეთ აპარატზე დაყენდება კომპანიის საკუთარი AI ჩიპები, იგივე TPU (Tensor Processing Units), რომლებიც სპეციალურად ხელოვნური ინტელექტის მძიმე გამოთვლებისთვის შექმნილი პროცესორებია.
რას გაიტანს რაკეტა ორბიტაზე
ეს Project Suncatcher-ისთვის მძიმე რაკეტით განხორციელებული პირველი სპეციალური გაშვებაა, თუმცა მანამდე კომპანია სხვა პარტნიორებთანაც მუშაობდა. ჩვენ უკვე ვწერდით სექტემბერში ნაჩვენებ პროტოტიპსა და ოქტომბერში ორბიტიდან მიღებულ პირველ პასუხზე, ახლა კი საქმე უკვე სრულფასოვან სტარტამდე მივიდა. პროექტის უფროსი დირექტორი Travis Beals ოფიციალურ რელიზში ამ ნაბიჯს გეგმის უმნიშვნელოვანეს ეტაპს უწოდებს.
თანამგზავრები მზესთან სინქრონულ ორბიტაზე განთავსდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ აპარატები თითქმის მუდმივად მზის შუქზე იფრენს. თითოეულ თანამგზავრს დაახლოებით იმდენივე გამომთვლელი სიმძლავრე ექნება, რამდენიც დედამიწაზე განთავსებული მონაცემთა ცენტრის ერთ სერვერულ კარადას აქვს. ვინ ააწყობს თავად თანამგზავრებს, Google-ს ჯერ არ გაუმხელია, თუმცა Ars Technica წერს, რომ ისინი, შესაძლოა, რამდენიმე ტონას იწონიდეს. მისიას New Glenn-ის შედარებით მცირე, 7×2 ვერსია შეასრულებს, რომელიც აქამდე უკვე სამჯერ გაფრინდა.
ფასები და კოსმოსური კონკურენცია
საინტერესოა, რატომ დაჩქარდა გეგმები და რატომ შეირჩა მაინცდამაინც ეს პარტნიორი. როდესაც Google-მა Project Suncatcher დაახლოებით ერთი წლის წინ წარადგინა, მთავარ სამიზნედ 2030-იანი წლების შუა პერიოდი დაასახელა. კომპანია ელოდა, რომ იმ დროისთვის ტვირთის ორბიტაზე გატანის ფასი კილოგრამზე დაახლოებით 200 დოლარამდე ჩამოვიდოდა.
Ars Technica-ს შეფასებით, ასეთ დაბალ ფასს რეალურად მხოლოდ SpaceX-ის რაკეტა Starship თუ მიაღწევს, თუმცა აქ ერთი დაბრკოლებაა, რადგან თავად SpaceX პრიორიტეტს საკუთარ ორბიტულ მონაცემთა ცენტრებს ანიჭებს. სხვათა შორის, კოსმოსური მონაცემთა ცენტრების საკუთარ ქსელს, სახელად Project Sunrise-ს, თავად Blue Origin-იც გეგმავს, თუმცა Google-ის თანამგზავრების გაყვანას მაინც დათანხმდა. 2029 წლის ფრენა გვიჩვენებს, რამდენად გამართულად იმუშავებს ერთმანეთთან დაკავშირებული AI ჩიპები პირდაპირ კოსმოსში.
| გაშვების დრო | Q1 2029 |
| რაკეტის ვერსია | New Glenn 7×2 |
| New Glenn 7×2-ის აქამდე შესრულებული ფრენები | 3 |
| ორბიტის ტიპი | მზესთან სინქრონული (sun synchronous orbit) |
| ერთი თანამგზავრის სიმძლავრე | მონაცემთა ცენტრის 1 კარადა (one data center rack) |
| გაშვების სამიზნე ღირებულება 2030-იანებში | დაახლოებით 200 დოლარი კილოგრამზე |
წყარო: Google blog: We’re partnering with Blue Origin on our first heavy-lift Project Suncatcher launch (19 Nov 2026) | Blue Origin on X: launch services agreement for Project Suncatcher (19 Nov 2026) | Ars Technica: Google turns to Blue Origin for a rocket, but its long-term problem remains (19 Nov 2026)
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.

