აკრძალვა მხოლოდ ღია ბრაუზერებს ეხება, შიდა სამთავრობო პლატფორმიდან კი ამავე AI-მოდელების გამოყენება ჩვეულებრივ გაგრძელდება.
26 ოქტომბრიდან შვედეთის მთავრობის კანცელარიამ, ანუ Regeringskansliet-მა, თანამშრომლების სამუშაო კომპიუტერებზე ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტების, ChatGPT-ისა და Claude-ის, ბრაუზერის ვერსიები დაბლოკა. უწყება პრემიერ-მინისტრსა და მინისტრთა კაბინეტს ემსახურება, გადაწყვეტილების მიზეზი კი ინფორმაციული უსაფრთხოების დაცვა გახდა. ამის შესახებ პირველად შვედურმა რადიომ, Sveriges Radio Ekot-მა, გაავრცელა ცნობა, 25 ოქტომბერს კი ინფორმაცია საზოგადოებრივ მაუწყებელ SVT-ს თავად კანცელარიიდან მიწერილ წერილში დაუდასტურეს. დეტალები მოგვიანებით გამოცემა Decrypt-მაც გააშუქა.
SVT-ისთვის გაგზავნილ ოფიციალურ წერილში პირდაპირ წერია: „AI-სერვისების, ChatGPT-ისა და Claude-ის, ბრაუზერის ინტერფეისი 26 ოქტომბრიდან მთავრობის კანცელარიის სამუშაო კომპიუტერებიდან ხელმისაწვდომი აღარ იქნება“. ამის სანაცვლოდ, ყველა საჯარო მოხელეს წვდომა აქვს კომპანია Microsoft-ის ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყოზე. როგორც Decrypt-ი იუწყება, უსაფრთხოების შემოწმების შემდეგ სწორედ Microsoft Copilot-ი დარჩა ერთადერთ დამტკიცებულ AI-ინსტრუმენტად, რომელსაც დაცვის პარამეტრები კიდევ უფრო გაუმკაცრეს.
ნიშნავს თუ არა ეს იმას, რომ შვედი მოხელეები OpenAI-ისა და Anthropic-ის ტექნოლოგიას საერთოდ ვეღარ გამოიყენებენ? არა, რადგან შეზღუდვა მხოლოდ უკონტროლო ვებგვერდებს ეხება და არა თავად ტექნოლოგიას. თანამშრომლებს კვლავ შეუძლიათ, იმუშაონ ChatGPT-ისა და Claude-ის ენობრივ მოდელებთან, ანუ ტექსტის დამმუშავებელ სისტემებთან, ოღონდ ეს მხოლოდ სამთავრობო შიდა AI-პლატფორმა Intric-ის გავლით ხდება. როდესაც მოხელე ჩვეულებრივ საიტზე შედის, სახელმწიფო ვერ აკონტროლებს, სად მიდის იქ აკრეფილი ტექსტი, შიდა სისტემა კი მონაცემებს გარეთ არ უშვებს.
რატომ გახდა საჭირო ვებვერსიების გათიშვა
გამოცემა Decrypt-ი კანცელარიის შიდა ქსელში, ინტრანეტში, გამოქვეყნებულ განცხადებას ეყრდნობა, რომლის ავტორიც უწყების დიგიტალიზაციის დირექტორი Mikael Wettercrantz-ია. მან თანამშრომლებს განუმარტა, რომ ოფიციალური კონტრაქტის გარეშე ხელოვნური ინტელექტის სერვისების გამოყენებას შეიძლება „შედეგები მოჰყვეს ჩვენი ინფორმაციული უსაფრთხოებისთვის“.
თავად Mikael Wettercrantz-მა პრობლემა ასე აღწერა: „ჩვენ ვნახეთ ღია AI-სერვისების პრობლემური გამოყენების რამდენიმე მაგალითი. ეს მაგალითები ეხება როგორც შეყვანილი ინფორმაციის სენსიტიურობას, ისე იმას, თუ როგორ მოექცნენ AI-ის მიერ გენერირებულ პასუხებს“. მარტივად რომ ვთქვათ, თანამშრომლები საჯარო ჩატბოტებში სამსახურებრივ, მგრძნობიარე ცნობებს წერდნენ და მიღებულ პასუხებსაც უყურადღებოდ ეკიდებოდნენ.
სხვა სააგენტოების გამოცდილება
მთავრობის კანცელარია პირველი არ არის, ვინც შვედეთში ასეთი ზომა მიიღო. SVT-ის ცნობით, მსგავსი შეზღუდვები უკვე მოქმედებს ქვეყნის საგადასახადო სააგენტო Skatteverket-სა და ინსტიტუციური ზრუნვის ეროვნულ საბჭოში, რომელიც Statens institutionsstyrelse-ის, ანუ SiS-ის, სახელით არის ცნობილი. გარდა ამისა, საკუთარ გადაწყვეტილებას ამზადებს შვედეთის აღსრულების ეროვნული ბიურო Kronofogden-იც. საჯარო სექტორი ნელ-ნელა თანხმდება იმაზე, რომ ღია ბრაუზერში სამსახურებრივი დოკუმენტების ატვირთვა სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის სერიოზული რისკია.
ფოტო: Bysmon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
წყარო: SVT Nyheter: AI-tjänster spärras på Regeringskansliet (citing Sveriges Radio Ekot) | Decrypt: Sweden’s Government Offices Block ChatGPT and Claude, Keep Microsoft Copilot | Wikimedia Commons: cover photo of Rosenbad (Bysmon, CC BY-SA 4.0)
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.
