ავეჯი ან ჰარდვერი, რომელიც ფორმას იცვლის, ინდუსტრიისთვის სიახლე ნამდვილად არ არის. თუმცა, მათი ჭკვიან, სენსორულ მოწყობილობებად ქცევა კაბელების, მიკროსქემების და სხვა გარე დეტალების აბლაბუდის გარეშე აქამდე სერიოზული თავისტკივილი იყო. როცა დიზაინერი ცდილობს, რომ მოწყობილობამ ფორმა იცვალოს, შიდა გაყვანილობა ხშირად წყდება ან იხლართება. MIT-ის ინჟინრებმა ამ ტექნიკურ გამოწვევას ახალი ტიპის, 3D-პრინტერზე დაბეჭდილი მოდულური დეტალებით უპასუხეს.
მათ ამ სისტემას bifur-circuits დაარქვეს. ის მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს, ააწყონ ისეთი ტრანსფორმირებადი მოწყობილობები, რომლებიც ნებისმიერი მოძრაობის დროს ელექტრონულ კავშირს ინარჩუნებენ. ამისთვის დამატებითი გარე სადენები საერთოდ არ არის საჭირო.
ტექნოლოგიური თვალსაზრისით, ეს სისტემა მექანიკურ მეტამასალებს ეფუძნება. ტრადიციული სტრუქტურებისგან განსხვავებით, MIT-ის გუნდმა აუქსეტიკური მეტამასალები გამოიყენა – ეს ისეთი დიზაინია, რომელიც გაწელვისას კი არ ვიწროვდება, არამედ უფრო განიერი ხდება. თავად ტერმინი bifur-circuits მექანიკური ბიფურკაციის ფენომენიდან მოდის. სისტემაში დაკავშირებული ბლოკები ცენტრალური ღერძის გარშემო ბრუნავენ. როდესაც მოძრაობა გარკვეულ წერტილს გადალახავს, ისინი ახალ, უკიდურესად სტაბილურ ფორმაში ჯდებიან.
ბლოკები იკუმშება, იჭიმება, ბრუნავს ან იღუნება. ფოტო: მკვლევრების თავაზიანობით / MIT
პროექტის ყველაზე საინტერესო ნაწილი ელექტრონული გამტარობაა. 3D-ბეჭდვის პროცესში, რომელიც ერთი გავლით (one-pass) და მრავალმასალიანი FDM მეთოდით ხდება, სტრუქტურაში გამტარი მასალაც ინტეგრირდება. როგორი ფორმაც არ უნდა მიიღოს ბლოკმა – დაატრიალებთ, გაწელავთ, დაწნეხთ თუ გადაკეცავთ – ელექტრონული წრედი მუშაობას შეუფერხებლად აგრძელებს. გამძლეობის დასადგენად, MIT-ის მკვლევრებმა სტრუქტურა 10,000-ჯერ შეკუმშეს. ტესტირებამ აჩვენა, რომ ელექტრონულ კავშირს არანაირი დეგრადაცია არ განუცდია.
ორი ტიპის კონექტორი შიგნით გამტარი მასალით. ფოტო: მკვლევრების თავაზიანობით / MIT
გუნდმა შესაძლებლობების სადემონსტრაციოდ რამდენიმე საინტერესო ობიექტი აჩვენა. ერთ-ერთია მოდულური სკამი, რომელიც მარტივად კეთდება სათავსოიან მაგიდად, ხოლო გამოუყენებლობის შემთხვევაში შენახვისთვის სრულად ბრტყელდება. სისტემა იმდენად დახვეწილია, რომ სტრუქტურა თავად აღიქვამს საკუთარ მიმდინარე კონფიგურაციას და ელექტრონულ ეკრანზე შესაბამის შეტყობინებას აგზავნის. მეორე დემო გეიმინგს და ინტერფეისებს ეხება: მკვლევრებმა ააწყვეს მრავალფუნქციური კონტროლერი. როცა მას საჭის ფორმას აძლევთ, ავტომატურად ირთვება სარბოლო თამაში, სხვა პოზიციაში გადაყვანისას კი კონტროლერი სხვა ჟანრის თამაშს უშვებს.
“თუ მექანიკურ მეტამასალებს სამშენებლო ბლოკებად განვიხილავთ, ჩვენი ნამუშევარი არის ერთ-ერთი გზა, გამოვიყენოთ მათი გეომეტრია და ჰარდვერში შინაგანი ინტელექტი ჩავაშენოთ, რაც ბევრ ახალ შესაძლებლობას ხსნის”, აცხადებს პროექტის წამყვანი ავტორი მარვა ალალავი. გუნდში ასევე მუშაობდნენ სტეფანი მიულერი და ტიჩა სეტაპაკდი. კვლევა, რომელშიც ტოკიოსა და მიჩიგანის უნივერსიტეტებიც იყვნენ ჩართული, UIST ’26 კონფერენციაზე წარადგინეს.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ეს პროექტი ჯერ მხოლოდ ადრეული ლაბორატორიული პროტოტიპია და არა მაღაზიაში საყიდელი მზა ავეჯი. ტერმინი “ინტელექტი” ამ კონტექსტში ჩაშენებულ სენსორებს ნიშნავს და არა ობიექტში ინტეგრირებულ LLM-ს.
ამ ეტაპზე სისტემას თავისი შეზღუდვებიც აქვს. 20 ერთეულისგან შემდგარი ფორმის სრულად ამოცნობას დაახლოებით 5 წამი სჭირდება. გარდა ამისა, ამჟამად თითოეულ კონექტორს მუშაობისთვის თავისი დამოუკიდებელი პატარა ელემენტი სჭირდება, რომელიც უწყვეტი სენსორული მუშაობის რეჟიმში დაახლოებით 45 წუთს ძლებს.
მიუხედავად ამ შეზღუდვებისა, ტექნოლოგიის პოტენციალი დიდია. მომავალში მსგავსი დიზაინი შეიძლება ფორმაცვალებად ანტენებში ვიხილოთ, რომლებიც სამუშაო სიხშირეს საკუთარი ფიზიკური ფორმის მიხედვით შეცვლიან. ასევე, პერსპექტიულია მისი გამოყენება რობოტიზებულ სატაცებში, რომლებიც სხვადასხვა ზომისა და წონის ობიექტებს ბევრად უფრო მარტივად მოერგებიან.
წყარო: MIT News
