კვი, 22 ნოე, 2026
ახალი ინტერაქტიული ქვიზები დაემატა საიტს — შეამოწმე შენი ცოდნა. ნახვა →
ხელოვნური ინტელექტი და მანქანური სწავლება

New York-მა AI-კომპანიებისთვის სავალდებულო პორტალი აამოქმედა, რომლის წესების დარღვევაც 1 მილიონ დოლარამდე ჯარიმას ითვალისწინებს

ახალი ვალდებულება მხოლოდ უმსხვილეს AI-ლაბორატორიებს ეხება და შტატს ჯერ არ დაუზუსტებია, კონკრეტულად როგორ იმოქმედებს მათ წინააღმდეგ, ვინც რეგისტრაციას არ გაივლის. სამშაბათს New...

ახალი ვალდებულება მხოლოდ უმსხვილეს AI-ლაბორატორიებს ეხება და შტატს ჯერ არ დაუზუსტებია, კონკრეტულად როგორ იმოქმედებს მათ წინააღმდეგ, ვინც რეგისტრაციას არ გაივლის.

სამშაბათს New York-ის შტატმა მსხვილი AI-კომპანიებისთვის სავალდებულო რეგისტრაციის ონლაინპორტალი გახსნა. როგორც გამოცემები TechCrunch და Engadget იუწყება, პორტალი AI-უსაფრთხოებისა და გამჭვირვალობის კანონის, RAISE Act-ის, ფარგლებში ამოქმედდა, რომელიც მომავალი წლის დასაწყისში შედის ძალაში. OpenAI-მ, Anthropic-მა და სხვა წამყვანმა ლაბორატორიებმა რეგისტრაცია 2027 წლის 1 იანვრამდე უნდა გაიარონ და საშიში ხარვეზების შესახებ შტატს სწრაფად აცნობონ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მათ პირველივე დარღვევისთვის 1 მილიონ დოლარამდე ჯარიმა დაეკისრებათ.

ვის ეხება ახალი წესები? კანონი მხოლოდ ყველაზე მძლავრი, მოწინავე AI-მოდელების შემქმნელ კომპანიებზე ვრცელდება, რომელთა წლიური შემოსავალი 500 მილიონ დოლარს აჭარბებს. თუ მომავალი წლიდან ასეთი გიგანტების ვებსაიტებს ესტუმრებით, იქ აუცილებლად დაგხვდებათ უსაფრთხოების შიდა ჩარჩოები, ანუ დეტალური წესები და გეგმები, თუ როგორ ამოწმებს კომპანია საკუთარი სისტემების საიმედოობას. ასევე, სავალდებულო ხდება მოდელების შესახებ გამჭვირვალობის საჯარო ანგარიშების გამოქვეყნება. ნებისმიერი კრიტიკული ინციდენტის ან საშიში ხარვეზის აღმოჩენისას კი ლაბორატორიებმა ამის შესახებ შტატს 72 საათის განმავლობაში უნდა შეატყობინონ.

ახალი საზედამხედველო უწყება და დამოუკიდებელი შემოწმება

კანონის შესრულებასა და კომპანიების ზედამხედველობას შტატის ახალი სააგენტო DIGIT ჩაიბარებს, რაც ციფრული ინოვაციების, მმართველობის, კეთილსინდისიერებისა და ნდობის ოფისს ნიშნავს. წესების პირველ დარღვევაზე სანქცია 1 მილიონ დოლარს აღწევს, განმეორებით შემთხვევებზე კი 3 მილიონ დოლარამდე იზრდება. შტატს იმ კომპანიების წინააღმდეგაც შეუძლია ზომების მიღება, რომლებიც პორტალზე დარეგისტრირებას თავს აარიდებენ, თუმცა, კონკრეტულად რა მექანიზმით მოსთხოვს მათ პასუხს, New York-ის ხელისუფლებას ჯერ არ განუმარტავს.

კონტროლის პარალელურად, გუბერნატორმა Kathy Hochul-მა State University of New York-ის სისტემაში შემავალ Binghamton-ის უნივერსიტეტში ახალი კვლევითი ინსტიტუტი, New York Center for AI Responsibility and Research, აამოქმედა. ეს ცენტრი რთული AI-სისტემების უსაფრთხოებასა და დაცულობას დამოუკიდებლად შეამოწმებს და სააგენტო DIGIT-ს კომპანიების უსაფრთხოების გეგმების შეფასებაში დაეხმარება. Hochul-მა ცენტრის შექმნა ჯერ კიდევ იანვარში დააანონსა შემოწირულობებისა და კაპიტალის სახით მოზიდული 55 მილიონი დოლარით. „ჩვენ ვქმნით ჭკვიანური და გონივრული AI-რეგულაციის ეროვნულ მოდელს, რომელიც საზოგადოებას კორპორაციებზე მაღლა აყენებს, ადამიანებს კი, მძლავრ ტექნოლოგიაზე წინ“, განაცხადა გუბერნატორმა.

როგორ მოქმედებენ სხვა შტატები და ქვეყნები

ამერიკის შტატებს შორის New York პირველი არ არის, რომელიც AI-ინდუსტრიას მკაცრ სამართლებრივ ჩარჩოებში აქცევს. კალიფორნიაში იანვრიდან უკვე მოქმედებს კანონი SB 53, რომელიც ასევე ითხოვს უსაფრთხოების გეგმების გამოქვეყნებას, თუმცა ინციდენტის შესატყობინებლად კომპანიებს 15 დღეს აძლევს. შესაბამისად, New York საგანგებო შემთხვევებზე ბევრად უფრო სწრაფ რეაგირებას ითხოვს. მომავალი წლიდან მსგავს კანონს, SB 315-ს, აამოქმედებს ილინოისის შტატიც, თავად New York-ში კი ზაფხულიდან არასრულწლოვანთა დასაცავად ჩატბოტების უსაფრთხოების ცალკე კანონიც შევა ძალაში.

საერთაშორისო დონეზე მიდგომა ჯერჯერობით უფრო რბილია. როგორც გამოცემები The Decoder და Le Monde წერს, იმავე კვირაში რვა ქვეყანამ და AI-კომპანიებმა ხელი მოაწერეს დეკლარაციას Paris Call for AI Safety and Security. დოკუმენტი მძლავრი მოდელებისთვის საგანგებო გათიშვის მექანიზმების შექმნას ითვალისწინებს, თუმცა მას სავალდებულო იურიდიული ძალა არ აქვს. სანამ სახელმწიფოები საერთაშორისო შეხვედრებზე ნებაყოფლობით პირობებზე თანხმდებიან, ცალკეული ამერიკული შტატები უკვე პირდაპირ ჯარიმებსა და სავალდებულო შემოწმებაზე გადადის.

პორტალის გახსნის თარიღი 2026 წლის 10 ნოემბერი
რეგისტრაციის ბოლო ვადა 2027 წლის 1 იანვარი
წლიური შემოსავლის ზღვარი 500 მილიონ დოლარზე მეტი
ინციდენტის შეტყობინების ვადა 72 საათი
ჯარიმა პირველ დარღვევაზე 1 მილიონ დოლარამდე
ჯარიმა განმეორებით დარღვევაზე 3 მილიონ დოლარამდე
კვლევითი ცენტრის დაფინანსება 55 მილიონი დოლარი

წყარო: TechCrunch: OpenAI, Anthropic face new oversight as New York’s AI safety law takes effect (10 Nov 2026) | Engadget: New York will independently test AI models (10 Nov 2026) | The Decoder: Eight countries and top AI labs agree to shutdown mechanisms in new Paris declaration (10 Nov 2026)

ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.