საფრთხე მხოლოდ იმ სერვერებს ეხება, რომლებიც სისტემას ქსელიდან ტვირთავს, ხოლო თავად შეტევა გადატვირთვას ვერ უძლებს.
უსაფრთხოების მკვლევრებმა ღია კოდის ფირმვეარში, EDK II-ში, 16 წლის წინანდელი კრიტიკული ხარვეზი აღმოაჩინეს, რომელიც ჰაკერს საშუალებას აძლევს, ქსელიდან ჩართვის დროს სერვერზე კონტროლი სულ რაღაც ერთი ქსელური პაკეტით მოიპოვოს. ამის შესახებ TianoCore-ის ოფიციალური გაფრთხილებიდან და გამოცემა Ars Technica-ს 27 ოქტომბრის სტატიიდან ვიგებთ. პრობლემა განსაკუთრებით მწვავეა, რადგან TianoCore-ის პროექტის მიერ შექმნილი EDK II საფუძვლად უდევს მსოფლიოს სერვერების უმეტესობის UEFI-ს, ანუ იმ საბაზისო პროგრამას (ფირმვეარს), რომელიც კომპიუტერს ოპერაციული სისტემის ჩატვირთვამდე რთავს.
ხარვეზი კოდის იმ ნაწილში იმალება, რომელიც PXE ჩატვირთვაზე აგებს პასუხს. PXE ჩატვირთვა არის რეჟიმი, როდესაც სერვერი ოპერაციულ სისტემას საკუთარი დისკის ნაცვლად პირდაპირ ქსელიდან იღებს, რაც მონაცემთა ცენტრებში ძალიან გავრცელებული პრაქტიკაა. პრობლემის მიზეზი ეგრეთ წოდებული ბუფერის გადავსებაა NetworkPkg/UefiPxeBcDxe დრაივერში. როდესაც კომპიუტერი ქსელიდან ICMP შეცდომის შეტყობინებას იღებს, პროგრამა მას ზომის შეუმოწმებლად წერს წინასწარ გამოყოფილ 504-ბაიტიან ველში (Mode.IcmpError). ეს ეხება როგორც IPv4, ისე IPv6 ქსელურ პროტოკოლებს. შეცდომას უკვე მიენიჭა კოდი CVE-2026-97631, ხოლო მისი სიმძიმე 10-დან 9,5 ქულით შეფასდა.
რატომ არის ეს საშიში და ვის ეხება
როგორ მუშაობს შეტევა პრაქტიკაში? ჰაკერს ნებისმიერი მანძილიდან მხოლოდ ერთი სპეციალური ქსელური პაკეტის გაგზავნა სჭირდება და ამისთვის არანაირი ავტორიზაცია არ მოეთხოვება. ყველაზე მსუბუქ შემთხვევაში სერვერი უბრალოდ გაიჭედება და მუშაობას შეწყვეტს. თუმცა, თუ შემტევმა ზუსტად იცის, ფირმვეარის რომელი ვერსია აყენია მოწყობილობაზე, მას შეუძლია საკუთარი კოდი გაუშვას სისტემის ყველაზე მაღალი უფლებების დონეზე (ring 0, DXE ფაზა). ეს ყველაფერი იქამდე ხდება, სანამ ჩაირთვება Secure Boot, ანუ უსაფრთხოების მექანიზმი, რომელიც ამოწმებს, რომ კომპიუტერში მხოლოდ სანდო პროგრამები გაეშვას. მართალია, ასეთი შეტევა თავისით ვერ გადაურჩება კომპიუტერის გადატვირთვას, მაგრამ მუშაობის პროცესში სისტემა სრულად დაუცველი რჩება. Ars Technica-ს ცნობით, ხარვეზი ეხება AMI-ს, Insyde-ისა და Phoenix-ის ფირმვეარებს, აგრეთვე Microsoft-ის Project Mu-ს, რაც პრაქტიკულად მსოფლიოს სერვერების უდიდეს ნაწილს მოიცავს.
ეს სისუსტე Anthropic-ის მკვლევარმა Alex Matrosov-მა და Google-ის წარმომადგენელმა Dan Holmes-Mitra-მ აღმოაჩინეს. თავდაპირველად ინფორმაციის გასაჯაროება იანვრისთვის იგეგმებოდა, რათა მწარმოებლებს განახლებების მომზადება მოესწროთ, თუმცა AMI-ს საჯარო კოდში შეტანილმა ცვლილებამ (pull request) ხარვეზის შესწორება დროზე ადრე გამოააშკარავა. რისკის სიმძიმეზე კომენტარი გააკეთა უსაფრთხოების კომპანია Dragos-ის წარმომადგენელმა HD Moore-მაც. ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც UEFI-ში მსგავსი მასშტაბის პრობლემას პოულობენ, რადგან წარსულში უკვე ვნახეთ PixieFail-ისა და LogoFail-ის სახელით ცნობილი ხარვეზების სერია.
როგორ უნდა დაიცვათ თქვენი ინფრასტრუქტურა
თუ სერვერებს მართავთ, გამოსავალი რამდენიმე მარტივი ნაბიჯია. უპირველეს ყოვლისა, როგორც კი თქვენი სერვერის ან დედაპლატის მწარმოებელი ფირმვეარის განახლებას გამოუშვებს, აუცილებლად დააყენეთ იგი. გარდა ამისა, სრულად გათიშეთ PXE ქსელური ჩატვირთვის ფუნქცია ყველა იმ მანქანაზე, რომლებზეც ის რეალურად არ გჭირდებათ, ხოლო სადაც მისი გამოყენება აუცილებელია, მკაცრად შეზღუდეთ ის ქსელები, რომლებსაც ჩართვის მომენტში სერვერთან დაკავშირების უფლება აქვს.
| ხარვეზის კოდი | CVE-2026-97631 |
| GitHub-ის იდენტიფიკატორი | GHSA-99cj-7hg9-mp4m |
| სიმძიმის შეფასება | 9,5 (10-დან) |
| კოდის ასაკი | დაახლოებით 16 წელი |
| ბუფერის ველის ზომა | 504 ბაიტი (Mode.IcmpError) |
| დაუცველი დრაივერი | NetworkPkg/UefiPxeBcDxe |
| ქსელური პროტოკოლები | IPv4 და IPv6 |
წყარო: GitHub Security Advisory GHSA-99cj-7hg9-mp4m: Pre boot RCE in EDK II PXE driver (tianocore/edk2) | Ars Technica: Code execution flaw in UEFI firmware affects most servers on planet Earth (27 Oct 2026)
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.
