რუკის დაახლოებით ერთი მესამედი რეალური დაკვირვების შედეგი კი არა, ხელოვნური ინტელექტის მიერ ნავარაუდევი მონაცემებია, თუმცა ყველა პიქსელს შესაბამისი მონიშვნა ახლავს.
Anthropic-ის მკვლევარმა და ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკოსმა, ბრის მენარმა, კომპანიის სამეცნიერო პლატფორმა Claude Science გამოიყენა და მთელი ცის პირველი სრული ულტრაიისფერი რუკა შექმნა. ამის შესახებ ინფორმაცია თავად მენარმა Anthropic-ის ოფიციალურ ბლოგზე გამოაქვეყნა. პროექტის ფარგლებში ხელოვნური ინტელექტის აგენტების ჯგუფს ცალკეული ტელესკოპების მონაცემები ერთიან სისტემაში უნდა მოექცია.
აქამდე ასეთი სრული სურათი უბრალოდ არ არსებობდა. დედამიწის ოზონის შრე ულტრაიისფერ სხივებს შთანთქავს, ამიტომ კოსმოსზე დაკვირვება მხოლოდ ორბიტალური ტელესკოპებითაა შესაძლებელი. მაგალითად, NASA-ს მისიამ GALEX 38 000 დაკვირვებით ცის მხოლოდ ორი მესამედი გადაიღო. დეტექტორების დასაცავად მკვლევრები ძალიან კაშკაშა უბნებს, მათ შორის ირმის ნახტომის ცენტრალურ ზოლს, განზრახ არიდებდნენ თვალს. ცარიელი ადგილები დატოვა ევროპულმა და კორეულმა მისიებმაც. არადა, ეს გამოსხივება ზუსტად აჩვენებს იმას, რაც ჩვეულებრივ არ ჩანს: ვარსკვლავების აფეთქებისგან დარჩენილ რგოლებს, ახალგაზრდა მნათობების გარშემო არსებულ ღრუბლებსა და მტვერს.
როგორ შეავსო Claude-მა ცარიელი სივრცე
საქმეში Claude Science ჩაერთო. აგენტებმა ინტერნეტში ულტრაიისფერი დაკვირვებების საჯარო კატალოგები მოიძიეს, ათიათასობით გამოსახულება ჩამოტვირთეს, ზედმეტი ნათება მოაშორეს და სხვადასხვა ტელესკოპის კალიბრაცია გააერთიანეს. ცის დარჩენილი მესამედი ადამიანს ულტრაიისფერ დიაპაზონში არასდროს უნახავს. ეს ადგილები მოდელმა ე.წ. inpainting ტექნიკით შეავსო. ეს არის მეთოდი, რომლის დროსაც ალგორითმი გამოსახულების ნაკლულ ნაწილს გარშემო არსებული დეტალების მიხედვით აღადგენს. გარდა ამისა, მან ცის ხილული, ინფრაწითელი და რადიორუკების ურთიერთკავშირი გამოიყენა და ESA-ს Gaia-ს მისიიდან 100 მილიონზე მეტი ვარსკვლავის მონაცემი დაამატა.
სისტემა შეცდომების გარეშე მაინც არ მუშაობს. სხვა აგენტების ორჯერად შემოწმებას გამოეპარა მკრთალი წრეები, GALEX-ის ცალკეული დაკვირვებების კვალი, რომელსაც დედამიწის ატმოსფეროს ნარჩენი ნათება ქმნიდა. ხარვეზი თავად მენარმა შენიშნა, რის შემდეგაც მოდელმა 38 000 დაკვირვება რამდენიმე საათში თავიდან დაამუშავა. როგორც მეცნიერმა აღნიშნა: „ჩემი წვლილი მხოლოდ პროცესის წარმართვით შემოიფარგლებოდა“.
რას ნიშნავს ეს ასტრონომიისთვის
ეს ნაშრომი რეცენზირებული სამეცნიერო სტატია არ არის, თავად ავტორი კი Anthropic-ის თანამშრომელია. შექმნილი რუკა უფრო საგანმანათლებლო ინსტრუმენტია, ვიდრე მკაცრი კვლევითი წყარო, რადგან მისი სივრცის მესამედი ნავარაუდევია და არა გაზომილი. თუმცა პროექტი მკაფიოდ აჩვენებს, როგორ შეუძლია დამხმარე აგენტებს იმ მოსაწყენი და დამღლელი საქმის შესრულება, რასაც მეცნიერები ხშირად გვერდზე დებენ. მენარის თქმით: „ალბათ ბევრ მეცნიერს ახსენდება რუკა, გრაფიკი ან რესურსი, რომლის გაკეთებასაც ზუსტად ამ მიზეზით აჭიანურებდა“.
წყარო: Anthropic | The Decoder
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.
