კომპიუტერმა კოდის სახით ჩაწერილი მტკიცებულება უკვე გადაამოწმა, თუმცა მათემატიკოსებს მისი აღიარებისთვის ჯერ კიდევ დიდი დრო დასჭირდებათ.
Anthropic-ის მათემატიკოსი Levent Alpöge აცხადებს, რომ კომპანიის AI მოდელ Claude-თან ერთად მუშაობით 1859 წელს დასმული რიმანის ჰიპოთეზა ამოხსნა. ეს განცხადება და თავად მტკიცებულება მან საკუთარ ვებსაიტზე გამოაქვეყნა, რის შესახებაც The Verge და TechCrunch იუწყება. „მჯერა, რომ Claude-თან მუშაობით რიმანის ჰიპოთეზის მტკიცებულება აღმოვაჩინე“, წერს Alpöge თავის ესეიში და ამატებს, რომ იგივე მეთოდი რიმანის განზოგადებულ ჰიპოთეზასაც ხსნის.
ეს ჯერ მხოლოდ განაცხადია და მათემატიკურ საზოგადოებას ის ოფიციალურად არ უღიარებია. თუმცა Alpöge-მ და Claude-მა არგუმენტი Lean-შიც ჩაწერეს. Lean არის ღია კოდის მქონე ენა, რომელიც მათემატიკურ მსჯელობას კომპიუტერულ კოდად აქცევს, რათა პროგრამამ თითოეული ნაბიჯის სისწორე თავად შეამოწმოს. Lean-ის Zulip ჩატში რამდენიმე მათემატიკოსმა, მათ შორის MIT-ის წარმომადგენელმა Andrew Sutherland-მა, დაადასტურა, რომ კოდი შეცდომების გარეშე ეშვება. ეს ინფორმაცია TechCrunch-მა დამოუკიდებელ წყაროებთანაც გადაამოწმა. მიუხედავად ამისა, ადამიანისთვის წასაკითხი და გასაგები ახსნა ჯერ არ არსებობს. თავად ავტორი აღიარებს ამ დანაკლისს, პირობას დებს, რომ ტექსტურ ვერსიასაც მოამზადებს, და იქვე აღნიშნავს, რომ არგუმენტის სრულად გააზრებას მეცნიერები დიდ დროს მოანდომებენ.
რატომ არის ეს ამოცანა ასეთი მნიშვნელოვანი და რა დგას სასწორზე
რიმანის ჰიპოთეზა მათემატიკის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ და მნიშვნელოვან გაუხსნელ თავსატეხად მიიჩნევა. მარტივად რომ ვთქვათ, ის სპეციალური ფუნქციის ნულების მეშვეობით იკვლევს, თუ რა კანონზომიერებით ნაწილდება მარტივი რიცხვები. ეს ამოცანა შედის ათასწლეულის იმ 7 პრობლემაში, რომელთაგან თითოეულის ამოხსნისთვის Clay Mathematics Institute 1 მილიონ დოლარს აწესებს. თუმცა ფულადი ჯილდოს მიღება იოლი არ არის. წესების მიხედვით, ნაშრომი უნდა გამოქვეყნდეს და მან სულ მცირე 2 წლის განმავლობაში უნდა გაუძლოს მკაცრ შემოწმებასა და საყოველთაო განხილვას. დღემდე ოფიციალურად ამოხსნილია მხოლოდ ერთი ასეთი ამოცანა, Poincaré-ს ჰიპოთეზა. სექტემბერში OpenAI-მ Navier Stokes-ის განტოლებების ამოხსნის შესახებ განაცხადა, მაგრამ ფორმალური აღიარება ჯერ არც მას მიუღია. საინტერესოა ისიც, რომ ჯერ კიდევ აგვისტოში Anthropic-მა ახსენა Claude-ის დახმარებით რიმანის ჰიპოთეზაზე მუშაობა, თუმცა მაშინ კომპანიაში არ ელოდნენ, რომ ეს მეთოდები მათ საბოლოო დამტკიცებამდე მიიყვანდა.
უცნაური დამთხვევები და კონკურენტი მტკიცებულება AI-ს გარეშე
Alpöge იხსენებს, რომ Anthropic-ის აღმასრულებელ დირექტორ Dario Amodei-ს შეტყობინება კვირას გვიან ღამით მისწერა, ნაშრომის გამოსაქვეყნებლად კი Anthropic-ის აქციების ხუთშაბათს დაგეგმილი საჯარო განთავსების, ანუ IPO-ს, დასრულებას დაელოდა. „ზუსტი დრო საშინელია“, დაწერა მან. თავად Anthropic-ს ამ თემაზე კომენტარი ჯერ არ გაუკეთებია.
როგორ ფიქრობთ, იმავე დღეს მხოლოდ ეს ერთი ხმაურიანი განაცხადი გაკეთდა? სულაც არა. ზუსტად იმავე დღეს Stanford-ის პროფესორმა და ამერიკის მათემატიკური საზოგადოების პრეზიდენტმა Ravi Vakil-მა გაავრცელა რიმანის განზოგადებული ჰიპოთეზის კიდევ ერთი მტკიცებულება, რომელიც Stanford-ის პოსტდოქტორანტ Alessandro Masullo-ს ეკუთვნის. Vakil-ის თქმით, ეს ნაშრომი „მთლიანად ადამიანურია, AI-ს გარეშე“ და ის 12 წლის შრომის შედეგია. რადგან Masullo-ს ვერსია Lean-ის კოდში არ არის გადატანილი, მისი სისწორის შეფასება ამ ეტაპზე ჯერ ძალიან ადრეა.
| ამოცანის დასმის წელი | 1859 |
| ათასწლეულის პრობლემების რაოდენობა | 7 |
| Clay Mathematics Institute-ის ჯილდო | 1 მილიონი დოლარი |
| აღიარებისთვის საჭირო შემოწმების ვადა | სულ მცირე 2 წელი |
| ოფიციალურად ამოხსნილი პრობლემები | 1 (Poincaré) |
| Alessandro Masullo-ს მუშაობის ხანგრძლივობა | 12 წელი |
წყარო: The Verge: Anthropic mathematician claims to have solved prestigious Millennium Prize problem with Claude (20 Nov 2026) | TechCrunch: AI claimed a solution to the 167 year old Riemann hypothesis, and a human did, too (20 Nov 2026) | Tom’s Hardware: Anthropic mathematician claims to have solved 167 year old math problem with Claude (20 Nov 2026)
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.

