პირველი ნიმუში ჯერ დაუმუშავებელია და ჩიპების ქარხნებში მოხვედრამდე დამატებით გასუფთავებასა და გაპრიალებას საჭიროებს.
სან-ფრანცისკოში დაფუძნებულმა ამერიკულმა კომპანია Diamond Foundry-მ მსოფლიოში პირველად 20-სანტიმეტრიანი, ანუ 200 მილიმეტრი დიამეტრის მქონე ერთიანი ალმასის კრისტალი გაზარდა. ეს ზუსტად ის ზომაა, რომელსაც ნახევარგამტარების ინდუსტრიაში სტანდარტული ჩიპების ფირფიტებისთვის, ეგრეთ წოდებული ვაფლებისთვის, იყენებენ. კომპანიამ სიახლის შესახებ 6 ნოემბერს ოფიციალურ ბლოგზე დაწერა, ხოლო მისმა აღმასრულებელმა დირექტორმა, Martin Roscheisen-მა, დეტალები ჩინეთის ქალაქ Ningbo-ში გამართულ კონფერენცია CarbonSemi 2026-ზე ვიდეოჩართვით წარადგინა. კომპანიის მიზანია, ეს ალმასის ფირფიტა ხელოვნური ინტელექტის მძლავრი ჩიპების გასაგრილებლად გამოიყენოს.
რატომ მაინცდამაინც ალმასი და რატომ ჰქონდა ზომას გადამწყვეტი მნიშვნელობა? თანამედროვე AI-პროცესორები სილიკონის ძალიან პატარა ფართობზე უზარმაზარ სიმძლავრეს აგროვებს და მუშაობისას ძლიერად ცხელდება. ალმასს კი ჩვენთვის ცნობილ ყველა მასალას შორის ყველაზე მაღალი თბოგამტარობა აქვს, ამავდროულად, არ ატარებს დენს და მექანიკურად უკიდურესად მტკიცეა. გამოცემა Tom’s Hardware-ის შეფასებით, ის სითბოს სპილენძზე სულ მცირე ხუთჯერ უკეთ ატარებს. ეს ნიშნავს, რომ ალმასს შეუძლია, სიმხურვალე პირდაპირ მასალის დონეზე გაფანტოს, რაც ინჟინრებს უფრო მძლავრი და საიმედო ჩიპების შექმნის საშუალებას მისცემს.
მთავარი დაბრკოლება აქამდე სწორედ კრისტალის ზომა იყო. ბუნებრივ ალმასს გეოლოგიური პირობები ზღუდავს, ლაბორატორიაში გაზრდილი კრისტალები კი აქამდე მხოლოდ მცირე ზომის გამოდიოდა. Diamond Foundry-მ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მისი ახალი D200mm ნიმუში არ არის პატარა ნაწილებისგან შეწებებული ან მრავალკრისტალური ნაკრები. ეს არის ერთი უწყვეტი, მონოლითური კრისტალი.

გზა 300 მილიმეტრამდე და კომერციული წარმოება
ეს შედეგი ეფუძნება 25-წლიან კვლევას, რომელსაც მეცნიერები Stefan Gsell და Martin Fischer ატარებდნენ. ისინი Diamond Foundry-ს 2022 წელს შეუერთდნენ, როცა ამერიკულმა კომპანიამ მათი გერმანული სტარტაპი Audiatec შეისყიდა. „ეს არის ერთ-ერთი იმ მიღწევათაგანი, რომელიც ერთ დროს თითქმის შეუძლებლად ჩანდა“, განაცხადა Martin Roscheisen-მა თავის გამოსვლაში, რომლის ოფიციალური ვიდეოც შეგიძლიათ ქვემოთ ნახოთ.
დღეს ჩიპების ქარხნები 200-მილიმეტრიან ფირფიტებს შედარებით ძველი თაობის პროცესორებისთვის იყენებს, ხოლო ყველაზე მოწინავე ქარხნები 300-მილიმეტრიან სტანდარტზე მუშაობს. Roscheisen-ის თქმით, მიღწეული შედეგი უკვე პროგნოზირებადს ხდის D300mm ზომის მიღებასაც. Tom’s Hardware-ის ცნობით, კომპანიის მიერ ნაჩვენები გრაფიკი მიანიშნებს, რომ 300-მილიმეტრიანი ალმასის ფირფიტის გაზრდა 2030 წლამდე გახდება შესაძლებელი. პარალელურად, კომპანია წარმოების გაფართოებას ესპანეთში გეგმავს, სადაც EU Chips Act-ის ფარგლებში 2,77 მილიარდი დოლარის ღირებულების პროექტს ახორციელებს.
მიუხედავად ამისა, გასათვალისწინებელია რამდენიმე მნიშვნელოვანი დეტალი. ნაჩვენები პირველი კრისტალი პირდაპირ ზრდის პროცესიდან არის ამოღებული, ანუ დაუმუშავებელი და გაუპრიალებელია. როგორც Tom’s Hardware-მა შენიშნა, სანამ ჩიპების მწარმოებლები მის გამოყენებას შეძლებენ, მასალას დამატებითი დამუშავება სჭირდება. გარდა ამისა, ყველა ეს ცნობა თავად კომპანიისგან მოდის და მას ჯერ არ გამოუქვეყნებია არც ფირფიტის ხარისხის დამადასტურებელი ტექნიკური მონაცემები და არც კლიენტებისთვის მიწოდების სავარაუდო თარიღები.
| მოდელი | D200mm (ერთიანი კრისტალის ალმასი) |
| დიამეტრი | 200 მმ (20 სმ) |
| შემდეგი სამიზნე ზომა | D300mm (300 მმ, 2030 წლამდე) |
| თბოგამტარობა | სპილენძზე სულ მცირე 5-ჯერ მაღალი (Tom’s Hardware-ის შეფასებით) |
| კვლევის ხანგრძლივობა | 25 წელი (Audiatec-ის გუნდი, შეძენილია 2022 წელს) |
| წარმოების ინვესტიცია | 2,77 მილიარდი დოლარი (EU Chips Act-ის პროექტი ესპანეთში) |
| ნიმუშის სტატუსი | პირდაპირ გაზრდილი და გაუპრიალებელი (მიწოდების თარიღი უცნობია) |
წყარო: Diamond Foundry (PR Newswire): Diamond Foundry Announces First-Ever D200mm Single-Crystal Diamond (6 Nov 2026) | Diamond Foundry Insights: D200mm, A New Scale for Single-Crystal Diamond | Tom’s Hardware: Diamond Foundry creates world’s first 200mm single-crystal diamond wafer (8 Nov 2026)
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.

