ეს თარიღები ჯერ მხოლოდ სამუშაო გეგმაა და კოსმოსური მისიების განრიგი პრაქტიკაში ხშირად იწევს.
ჩინეთმა მთვარეზე ორი ასტრონავტის დასმის წლიური გეგმა წარადგინა, რომელიც პილოტირებულ ფრენას 2030 წლამდე ითვალისწინებს. განრიგი პეკინში გამართულ მე-7 პილოტირებულ კოსმოსურ სიმპოზიუმზე ჩინეთის პილოტირებული კოსმოსური პროგრამის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა, Wang Xiang-მა, გაასაჯაროვა. სიმპოზიუმი 2026 წლის 1 ნოემბერს დასრულდა, დეტალები კი 2 ნოემბერს China Daily-მ და Ars Technica-მ გაავრცელეს.
მზადება უკვე მომავალი წლიდან იწყება და, სანამ ხომალდში ადამიანები ჩასხდებიან, რამდენიმე უპილოტო გამოცდას მოიცავს. 2027 წლის დასაწყისში ჩინეთი დედამიწის დაბალ ორბიტაზე, ანუ ჩვენს პლანეტასთან ახლოს, რაკეტა Long March 10A-სა და ეკიპაჟის ახალ კოსმოსურ ხომალდს, Mengzhou-ს, ასტრონავტების გარეშე გამოცდის.
2028 წელს პროგრამა მთვარისკენ გადაინაცვლებს. ამ ეტაპზე უპილოტო რეჟიმში გაუშვებენ რაკეტა Long March 10-სა და მთვარის დასაშვებ მოდულს, სახელად Lanyue-ს. ეს მოდული სპეციალური აპარატია, რომელმაც ასტრონავტები ორბიტიდან პირდაპირ მთვარის ზედაპირზე უნდა ჩაიყვანოს. ტესტის დროს Lanyue მთვარეზე დაჯდომასა და იქიდან უკან აფრენას ეკიპაჟის გარეშე შეასრულებს.
2029 წლისთვის დაგეგმილია სრული გენერალური რეპეტიცია, რაც ორი რაკეტის გაშვებასა და მთვარის ორბიტაზე ხომალდების შეერთებას გულისხმობს. ყველა ამ ტესტის წარმატებით დასრულების შემდეგ, 2030 წლამდე, უკვე ეკიპაჟიანი დაშვება შედგება.
როგორ იმუშავებს მისია
როგორ აპირებს ჩინეთი ასტრონავტების მთვარემდე მიყვანას? ერთი გიგანტური რაკეტის ნაცვლად, მისია ორ ცალკეულ გაშვებას ეყრდნობა. კუნძულ Hainan-ზე მდებარე Wenchang-ის კოსმოდრომიდან ორი რაკეტა Long March 10 აფრინდება. ერთი რაკეტა კოსმოსში ხომალდ Mengzhou-სა და ეკიპაჟს გაიყვანს, მეორე კი დასაშვებ მოდულ Lanyue-ს წაიღებს.
ორივე აპარატი ერთმანეთს მთვარის ორბიტაზე შეუერთდება. ამის შემდეგ ორი ასტრონავტი Lanyue-ში გადავა და მთვარის ზედაპირზე დაეშვება, მესამე წევრი კი ხომალდ Mengzhou-ში, ორბიტაზე დარჩება. ზედაპირზე გადაადგილებისთვის ასტრონავტები გამოიყენებენ პილოტირებულ მთვარემავალს, რომელსაც Tansuo ჰქვია. მისიის დასრულების შემდეგ Lanyue ზედაპირიდან აფრინდება, ორბიტაზე მოძრავ ხომალდს ისევ შეუერთდება და ეკიპაჟი დედამიწაზე დაბრუნდება.
კონკურენცია მთვარის გარშემო
ჩინეთის გეგმა პირდაპირ კვეთს ამერიკის კოსმოსური სააგენტოს, NASA-ს, ამბიციებს. NASA-ს პროგრამა Artemis-ის ფარგლებში მთვარეზე ასტრონავტების დასმა ამჟამად 2028 წლისთვის იგეგმება.
თუმცა კოსმოსურ ინდუსტრიაში წინასწარ დასახელებული ვადები იშვიათად სრულდება ზუსტად დათქმულ დროს. როგორც ჩინეთის, ისე NASA-ს თარიღები მხოლოდ მიმდინარე სამუშაო გეგმაა, რადგან რთული რაკეტებისა და დასაშვები მოდულების გამოცდისას განრიგი ხშირად იცვლება. ჯერ არავინ იცის, რომელი ქვეყანა მოახერხებს მთვარეზე ადამიანების პირველი დაბრუნებას, რადგან ორივე პროგრამას წინ რთული საინჟინრო გამოცდები ელის.
| რაკეტები | Long March 10, Long March 10A |
| ეკიპაჟის ხომალდი | Mengzhou |
| მთვარის დასაშვები მოდული | Lanyue |
| პილოტირებული მთვარემავალი | Tansuo |
| გაშვების ადგილი | Wenchang, Hainan |
| ასტრონავტები ზედაპირზე | 2 (1 რჩება ორბიტაზე) |
| პილოტირებული დაშვების სამიზნე დრო | 2030 წლამდე |
წყარო: China Daily: China details timeline for crewed lunar landing (2 Nov 2026) | Ars Technica: China releases timeline for lunar landing, targeting before 2030 (2 Nov 2026)
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.
