ოთხ, 4 ნოე, 2026
ახალი ინტერაქტიული ქვიზები დაემატა საიტს — შეამოწმე შენი ცოდნა. ნახვა →
მეცნიერება

OpenAI აცხადებს, რომ მისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა კომპიუტერული მეცნიერების ცნობილი ჰიპოთეზა უარყო

კომპანიის მიერ გამოქვეყნებული სამივე სამეცნიერო მტკიცება დამოუკიდებელ მეცნიერებს ჯერ არ დაუდასტურებიათ. OpenAI-მ განაცხადა, რომ მისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა მათემატიკაში, კომპიუტერულ მეცნიერებასა და ფიზიკაში...

კომპანიის მიერ გამოქვეყნებული სამივე სამეცნიერო მტკიცება დამოუკიდებელ მეცნიერებს ჯერ არ დაუდასტურებიათ.

OpenAI-მ განაცხადა, რომ მისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა მათემატიკაში, კომპიუტერულ მეცნიერებასა და ფიზიკაში სამი დიდი შედეგი დადო, რის შესახებაც The Verge იუწყება. მათ შორის ყველაზე თამამი მტკიცებაა, რომ კომპიუტერულ მეცნიერებაში ფართოდ აღიარებული Exponential Time Hypothesis (ETH) მცდარია. ეს ჰიპოთეზა არის დაშვება იმის შესახებ, თუ რამდენად რთულია გარკვეული ამოცანების ამოხსნა და რა დრო სჭირდება მათ გამოთვლას. ეს ჯერ მხოლოდ OpenAI-ს განაცხადია და სხვა მეცნიერებს ოფიციალურად არცერთი შედეგი არ გადაუმოწმებიათ.

კომპიუტერული მეცნიერება და მათემატიკა

რას ამტკიცებს კომპანია კომპიუტერულ მეცნიერებაში? OpenAI-ს მიხედვით, მოდელმა შექმნა დეტერმინისტული ალგორითმი, ანუ ზუსტი გათვლის წესი, რომელიც ფიქსირებული სიგანის CNF ფორმულების ამონახსნებს იმაზე ბევრად სწრაფად ითვლის, ვიდრე აქამდე შესაძლებლად მიიჩნეოდა. კონკრეტულად, 3-SAT ამოცანის შემთხვევაში ეს შედეგი პირდაპირ გააბათილებდა ETH-ს.

ამ მტკიცებას Russell Impagliazzo-ს, Ramamohan Paturi-სა და Ryan Williams-ის ჯგუფი შეისწავლის. საინტერესოა, რომ თავის დროზე სწორედ Impagliazzo-მ და Paturi-მ ჩამოაყალიბეს ETH. ამ ჯგუფის მოთხოვნით, OpenAI-მ კვლევის მასალები მაშინვე საჯაროდ გამოაქვეყნა.

მათემატიკის ნაწილში OpenAI ამბობს, რომ მოდელმა დაამტკიცა Sogge-ს ლოკალური გასწორების ჰიპოთეზა ტალღური განტოლებებისთვის ორ ან მეტ განზომილებაში. კომპანიის თქმით, აქედან ასევე გამომდინარეობს Kakeya-ს მაქსიმალური და განზომილების ჰიპოთეზები, ისევე როგორც Stein-ის შეზღუდვის შეფასებები ნავარაუდევი დიაპაზონის დიდ ნაწილში. ეს ნაშრომი მოდელის პირველადი, დაუმუშავებელი პასუხის სახით გამოქვეყნდა, ზუსტად ისე, როგორც კომპანიის 6 ოქტომბრის რელიზში. სულ რაღაც ერთი თვის წინ OpenAI-მ ასობით ხელნაწერი გაავრცელა, რომლებშიც ძველი მათემატიკური ამოცანების ამოხსნაზე იყო საუბარი.

ფიზიკა და დავა შემოწმების წესზე

მესამე შედეგი ფიზიკას ეხება. OpenAI აცხადებს, რომ აქვს ოთხგანზომილებიანი კვანტური ველის ზოგიერთი თეორიის, მათ შორის Quantum Chromodynamics-ის (QCD), არსებობის მკაცრი მტკიცებულება. QCD არის თეორია, რომელიც ატომის ბირთვში ნაწილაკების ურთიერთქმედებას აღწერს. ეს ნაშრომი სრულად არ გამოქვეყნებულა. მას შეისწავლის და ეგრეთ წოდებულ „მეთვალყურეობას“ გაუწევს David Gross-ის ჯგუფი, რომელშიც Michael Douglas, Arthur Jaffe, Igor Klebanov და Nikita Nekrasov შედიან.

სწორედ ამ მიდგომამ გამოიწვია კამათი. განცხადებამდე ერთი დღით ადრე თავად OpenAI-ს მრჩეველთა საბჭომ, AGMAI-მ, კომპანიებს ურჩია, რომ „არ დანერგონ“ მეთვალყურეობის ეს პრაქტიკა, როცა მასალებზე პირველად წვდომას მხოლოდ შერჩეული ექსპერტები იღებენ. საბჭოს შეფასებით, ეს არათანაბარ პირობებსა და მიკერძოებულ შერჩევას იწვევს. სანაცვლოდ, AGMAI ღია საცავების გამოყენებასა და მტკიცებულებების Lean-ში, ანუ მათემატიკური სიზუსტის შემმოწმებელ კომპიუტერულ პროგრამაში, გაწერას ითხოვს.

წყარო: The Verge: OpenAI announces three big science discoveries and a new way to work with academics (26 Oct 2026)

ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.