OpenAI-ს თქმით, არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ბრალდებულმა მოდელების წონებზე ან მომხმარებლების მონაცემებზე წვდომა მოიპოვა.
სან-ფრანცისკოში, OpenAI-ს ერთ-ერთი შენობის ხელმძღვანელთა საკონფერენციო ოთახში, ტელევიზორის უკან, USB პორტში შეერთებული და ტუალეტის ქაღალდში გახვეული პატარა ჩამწერი მოწყობილობა იპოვეს. ყველაზე უცნაური კი ის არის, რომ, კომპანიის განცხადებით, მოწყობილობის დამმონტაჟებლის ვინაობის დადგენაში მათ საკუთარი ხელოვნური ინტელექტის მოდელები დაეხმარა. ამის შესახებ აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტის 13 ოქტომბრის ოფიციალური რელიზიდან და OpenAI-ს X-ზე გამოქვეყნებული განცხადებიდან ხდება ცნობილი. საქმეზე დაკავებულია კომპანიის 35 წლის ინჟინერი, საუდის არაბეთის მოქალაქე აბდულრაჰმან ალფოზანი, რომელსაც ზეპირი კომუნიკაციის ფარულად ჩაწერის ან ჩაწერის მცდელობის ბრალდება წაუყენეს.
აქვე აუცილებელია სამართლებრივი სიზუსტე: ინჟინერს მხოლოდ ბრალი აქვს წაყენებული და სასამართლოს ის დამნაშავედ ჯერ არ უცნია, ამიტომ მასზე უდანაშაულობის პრეზუმფცია ვრცელდება. სისხლის სამართლის საჩივრის მიხედვით, ალფოზანი OpenAI-ში 2025 წლის ივლისიდან მუშაობდა, ფარული ჩამწერი კი, სავარაუდოდ, 28 სექტემბრისთვის დაამონტაჟა. თანამშრომლებმა მოწყობილობა დაახლოებით 30 სექტემბერს აღმოაჩინეს. დაკავება 9 ოქტომბერს მოხდა, ხოლო სასამართლოს წინაშე ის პირველად 13 ოქტომბერს წარდგა.
როგორ დაადგინა კომპანიამ ეჭვმიტანილის ვინაობა
Business Insider-ის მიერ მოპოვებული საჩივრის დეტალებით, ტელევიზორის უკან ნაპოვნი ხელსაწყო ცერა თითის ზომის სპეციალური დაფა იყო, რომელსაც მოსახსნელი კამერის სენსორი, ციფრული მიკროფონი და microSD მეხსიერების ბარათი ჰქონდა. ბარათზე ჩაწერილი ფაილები დაშიფრული აღმოჩნდა, ანუ სპეციალური კოდის გარეშე მათი გახსნა შეუძლებელი იყო. ოთახში, სადაც ეს ჩამწერი იპოვეს, დახურული კვლევები, პროდუქტების გეგმები და ბიზნესგარიგებები განიხილებოდა. სათვალთვალო კამერებმა ინჟინერი ამ ოთახთან რამდენჯერმე დააფიქსირა, მიუხედავად იმისა, რომ იქ გამართულ შეხვედრებზე დასწრების უფლება არ ჰქონდა.
როგორ მივიდა კომპანია ეჭვმიტანილამდე? OpenAI-მ Business Insider-ს განუცხადა, რომ მათმა AI-მოდელებმა მოწყობილობის მეხსიერების ბარათის ციფრული ასლები გააანალიზა. „ჩვენ გამოვიყენეთ ჩვენი მოდელები იმის გასაგებად, თუ რა მოწყობილობა იყო ეს და საიდან გაჩნდა, რის შედეგადაც დავადგინეთ, რომ ის რამდენიმე დღით ადრე კონკრეტულმა თანამშრომელმა დაამონტაჟა“, წერს OpenAI X-ზე. კომპანიამ საქმე მაშინვე გადასცა FBI-ს და მადლობა გადაუხადა აგენტებსა და პროკურორებს სწრაფი რეაგირებისთვის.
რას ეძებდა ბრალდებული ჩატბოტში
საჩივრის მიხედვით, ციფრული კვალი მხოლოდ მეხსიერების ბარათით არ შემოიფარგლება. გამოძიების ვერსიით, ინჟინერი სამუშაო პროგრამაში ეძებდა ინფორმაციას OpenAI-ს შენობების მისამართების, შეხვედრების ოთახების, კალენდრებისა და ხელმძღვანელობის ადგილსამყოფლის შესახებ. გარდა ამისა, 24-იდან 30 სექტემბრამდე მის მეუღლესთან დაკავშირებული ჩატბოტის ანგარიშიდან გაიგზავნა კითხვები იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა აეწყოთ და დაემალათ უწყვეტი აუდიოჩამწერი, როგორ დაეკავშირებინათ ის Wi-Fi-სთან, მოესმინათ ჩანაწერისთვის პირდაპირ ეთერში და დაეშიფრათ SD-ბარათი.
ბრალდების მხარის თქმით, 5 ოქტომბერს ინჟინერმა, სავარაუდოდ, შეამოწმა ტელევიზორის უკანა მხარე, იმავე დღეს კი უსაფრთხოების სამსახურმა სხვა ოთახში დატოვებულ მის ჩანთაში მეორე, მსგავსი ჩამწერი მოწყობილობა იპოვა. OpenAI-ს თქმით, არსებობს მტკიცებულება, რომ ის სხვა მოწყობილობების დამონტაჟებასაც გეგმავდა. FBI-ს დირექტორმა ქაშ პატელმა განაცხადა, რომ თანამშრომელმა, „სავარაუდოდ, დამალა ფარული ჩამწერი მოწყობილობა თავისი დამსაქმებლის ხელმძღვანელთა საკონფერენციო ოთახში, რათა ფარულად ჩაეწერა კონფიდენციალური საუბრები კომპანიის სუპერინტელექტის ტექნოლოგიის შესახებ“.
OpenAI-მ თანამშრომელი სამსახურიდან უკვე გაათავისუფლა. კომპანია ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, თითქოს მან წვდომა მოიპოვა ან შეცვალა AI-მოდელების წონები (ანუ მოდელის მთავარი მათემატიკური პარამეტრები), საწყისი კოდი ან მომხმარებლების მონაცემები. ვინ იდგა ამ ყველაფრის უკან და მუშაობდა თუ არა ბრალდებული ვინმეს დაკვეთით, ოფიციალურ დოკუმენტებში ნათქვამი არ არის, მისმა ადვოკატმა კი Business Insider-თან კომენტარი არ გააკეთა. ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, მას მაქსიმუმ 5 წლამდე პატიმრობა და 250,000 დოლარის ოდენობის ჯარიმა ემუქრება.
| ბრალდებულის ასაკი | 35 წელი |
| OpenAI-ში მუშაობის დაწყება | 2025 წლის ივლისი |
| მოწყობილობის აღმოჩენა | 2026 წლის 30 სექტემბერი |
| დაკავების თარიღი | 2026 წლის 9 ოქტომბერი |
| ნაპოვნი მოწყობილობები | 2 ერთეული |
| მაქსიმალური სასჯელი | 5 წლამდე პატიმრობა |
| მაქსიმალური ჯარიმა | $250,000 |
წყარო: U.S. Department of Justice | Business Insider | USA Today
ეს სტატია შეიქმნა AI ხელსაწყოებით, პროცესში ადამიანის ჩართულობა დაახლოებით 10%-ია.
